Afete ‘tek çatı’ ve ‘üst kurul’ önerisi

Önder Yılmaz – Türkiye’yi sarsan ve 50 bini aşkın kişinin öldüğü 6 Şubat depremlerinin ardından 14 Mart itibarıyla çalışmalarına başlayan TBMM Deprem Araştırma Komisyonu, seçimler nedeniyle jet hızıyla raporunu hazırladı. Komisyon raporunda, “Geçmişte yaşanan afetler, ülkemizin afetlere hazır olmadığını, müdahale ve iyileştirme aşamalarında da yetersiz kaldığını göstermiştir. Bu zafiyetler ülkemizin afet yönetimi uygulamalarında dünyanın gerisinde kaldığını, gerekli güncellemelerin yapılmadığını göstermiştir. Kurumlararası uyum sağlanamamakta, hatta bazı çalışmalardan ilgili birimlerin haberinin dahi olmadığı ortaya çıkmıştır. Hazırlanan birtakım raporların tozlu raflarda kaldığı müşahade edilmiştir” dendi. Milliyet’in ulaştığı 6 bölümden oluşan 926 sayfalık raporda, özetle şu tespit ve öneriler yer aldı:

‘AFAD güçlendirilmeli’

Güçlü koordinasyon için illerde vali başkanlığında, belediyelerin ve STK’ların da içinde olduğu bir “üst kurul” oluşturulmalı. Teknik bilgileri hazırlayarak raporlaması için Cumhurbaşkanlığı genelgesi çıkarılmalı.

AFAD’ın sahada daha etkin olması için tüm yetkileri en alt müdür seviyesine kadar dağıtılmalı.

Geçici barınma alanları önceden belirlenmeli, sel/su basan alanlar seçilmemeli.

Her bakanlıkta Afet ve Acil Durum Yönetimi Dairesi Başkanlığı kurulmalı.

İletişimin kesilmemesi için Jandarma Entegre Muhabere Bilgi Sistemi kurumlarca kullanılmalı.

Elektrik ve doğal gaz gibi enerji hatları afetlere yönelik performans testinden geçirilmeli.

Çatı olacak yeni Afetler Kanunu hazırlanmalı. Yeni bir İmar Kanunu, Yapı Üretim ve Denetim Kanunu, Kentsel Dönüşüm ve Yenileme Kanunu, Fay Kanunu, Afet Risk Azaltma Kanunu, Diri Fay Haritası Yönetmeliği derhal çıkarılmalı ve sürekli güncellenmeli.

AFAD daha güçlü yapıya kavuşmalı. Afet, Acil Durum ve İklim Değişikliği Bakanlığı kurulmalı

Büyükşehir ve il belediyelerinde Afet ve Risk Azaltma Daire Başkanlığı oluşturulmalı.

Dönüşüm mahkemeleri

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü, “Kentsel Dönüşüm Başkanlığı”na dönüştürülmeli.

Hızlı risk tarama yöntemleri derhal güncellenmeli.

Binaların 5 yılda bir periyodik muayenesine yönelik mevzuat hazırlanmalı.

Kentsel dönüşüm işlemlerinde açılan davaların hızlı karara bağlanması için özel ihtisas mahkemeleri kurulmalı.

Parsel bazında kentsel dönüşüm yerine ada esaslı dönüşüme geçilmeli, dönüşümü güçlendirmeye yenelik destek ve teşvikler sağlanmalı.

Bina tamamlama sigortasının kapsamı, şartları ve uygulama esasları belilenmeli.

Riskli yapı tespitinde kilitli kapıların kanun zoruyla açtırılması için düzenleme yapılmalı.

Müteahhitler Odası

Sektörün disipline edilmesi için Müteahhitler Odası kurulmalı.

Afet sigortası kapsamı genişletilerek yaygınlaştırılmalı. Deprem Fonu oluşturulmalı. 

Yapı denetimi sıkı yapılmalı, uygun olmayan yapıları yapanlara ve bunlara izin verenlere cezai yaptırım arttırılmalı. İmar Kanunu’ya uymayanların cezaları ağırlaştırılmalı.

Kaçak yapıların yıkımı için seri yargılama yapılmasına yönelik düzenleme çıkarılmalı.

İtfaiye ve madenciler

Arama ve kurtarma faaliyetlerinde belediyelere itfaiye ile birlikte ekip kurma sorumluluğu, bedelli askerlik yapanlara arama kurturma eğitimi verilmeli.

Madenciler arama kurtarma faaliyetlerinde doğrudan görev almalı.

Afetlere yönelik erken uyarı sistemleri acilen inşa edilmeli.

Afete hazır yerleşim yerleri oluşturulmalı.

İstanbul’a öncelik

Hızlı tarama yöntemiyle önceliklendirme yapılarak yapı envanteri oluşturulmalı. Önceliklendirme çalışmalarına başta İstanbul olmak üzere deprem riskinin yüksek olduğu fay hatları üzerindeki, nüfusun ve sanayi kuruluşlarının yoğun olduğu illerden başlanmalı.

Bina periyodik muayenelerinde şartları sağlamayan yapılar ya güçlendirilmeli ya da derhal yıkılmalı.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir